اگر در صنعت نساجی، تولید پارچه یا بسته بندی طاقه های پارچه فعالیت میکنید، احتمالاً حداقل یک بار با توقف ناگهانی دستگاه طاقه پیچی مواجه شدهاید. این اتفاق علاوه بر کاهش سرعت تولید، باعث افزایش ضایعات، هزینه تعمیرات و حتی نارضایتی مشتریان میشود.
خبر خوب این است که بخش قابل توجهی از مشکلات دستگاه های طاقه پیچی با شناخت علائم اولیه، سرویس منظم و رعایت چند نکته ساده قابل پیشگیری هستند.
در این مقاله به صورت کامل، رایج ترین مشکلات دستگاه طاقه پیچی، علت ایجاد هر مشکل، روش عیب یابی و بهترین راه حل های عملی را بررسی میکنیم تا بتوانید بدون اتلاف زمان، عملکرد دستگاه خود را به حالت ایده آل برگردانید.
دستگاه طاقه پیچی چیست و چرا نگهداری آن اهمیت دارد؟
دستگاه طاقه پیچی یکی از مهم ترین تجهیزات خطوط تولید و تکمیل پارچه محسوب میشود. وظیفه این دستگاه، پیچیدن پارچه روی لوله یا مغزی با کشش یکنواخت، سرعت مناسب و کیفیت بالا است.
هرگونه اختلال در عملکرد این دستگاه میتواند باعث ایجاد مشکلات زیر شود:
- کاهش کیفیت طاقه
- چروک شدن پارچه
- کشیدگی یا آسیب بافت
- توقف خط تولید
- افزایش هزینه تعمیرات
- افزایش ضایعات تولید
به همین دلیل، شناخت مشکلات رایج این دستگاه برای اپراتورها، مدیران تولید و مسئولان تعمیرات اهمیت بسیار زیادی دارد.
رایجترین مشکلات دستگاه طاقهپیچی
۱. شل یا سفت پیچیده شدن طاقه پارچه
این مشکل یکی از متداولترین ایراداتی است که تقریباً در همه کارخانههای نساجی مشاهده میشود.
علائم
- طاقه بیش از حد سفت است.
- طاقه حالت اسفنجی دارد.
- قطر طاقه نامنظم است.
- هنگام باز کردن پارچه، چین و چروک ایجاد میشود.
دلایل
- تنظیم نبودن کشش پارچه
- خرابی سیستم کنترل تنشن
- تنظیم نادرست فشار غلطکها
- لغزش موتور یا اینورتر
- تنظیم نبودن سرعت پیچش
راهحل
- کشش پارچه را مطابق نوع پارچه تنظیم کنید.
- سنسورهای تنشن را کالیبره نمایید.
- فشار غلطکها را بررسی کنید.
- عملکرد موتور و گیربکس را کنترل نمایید.
- در صورت وجود اینورتر، پارامترهای سرعت را بازبینی کنید.
۲. چروک شدن پارچه هنگام طاقهپیچی
چروک شدن پارچه علاوه بر کاهش کیفیت محصول، باعث برگشت کالا از سمت مشتری نیز میشود.
دلایل اصلی
- نامیزان بودن غلطکها
- کشش نامناسب
- کثیف بودن مسیر عبور پارچه
- سرعت بیش از حد دستگاه
- تاب داشتن شاسی دستگاه
راهحل
- تمامی غلطکها را تراز کنید.
- مسیر حرکت پارچه را تمیز نگه دارید.
- سرعت را متناسب با جنس پارچه تنظیم کنید.
- از سالم بودن بلبرینگها اطمینان حاصل کنید.
۳. توقف ناگهانی دستگاه
یکی از پرهزینهترین مشکلات، خاموش شدن ناگهانی دستگاه در حین تولید است.
دلایل
- قطع برق
- خرابی PLC
- فعال شدن سنسورهای حفاظتی
- ایراد اینورتر
- افزایش دمای موتور
روش عیبیابی
ابتدا منبع تغذیه را بررسی کنید، سپس خطاهای نمایش داده شده روی HMI یا اینورتر را یادداشت کنید. در بسیاری از موارد، کد خطا علت اصلی توقف دستگاه را مشخص میکند.
راهحل
- ریست کردن خطا پس از رفع علت
- بررسی کابلهای برق
- کنترل فن خنککننده تابلو برق
- سرویس اینورتر
- تست سلامت PLC و ورودیها
۴. کج پیچیده شدن طاقه
اگر پارچه بهصورت نامتقارن روی مغزی جمع شود، کیفیت نهایی محصول به شدت کاهش پیدا میکند.
علتها
- تنظیم نبودن سنسور هدایت پارچه
- خرابی سیستم Edge Control
- نامیزان بودن شفت
- ساییدگی بلبرینگها
راهحل
- کالیبره کردن سنسور هدایت
- بررسی محورهای انتقال نیرو
- تعویض بلبرینگهای معیوب
- تنظیم مجدد موقعیت رول
۵. پارگی پارچه در حین پیچش
پارگی پارچه یکی از مشکلاتی است که بیشترین ضایعات را ایجاد میکند.
دلایل
- کشش بیش از حد
- لبه تیز روی غلطکها
- سرعت زیاد
- خرابی سیستم ترمز
- کیفیت پایین پارچه
راهکار
- کشش را کاهش دهید.
- غلطکها را پولیش یا تعویض کنید.
- سیستم ترمز را سرویس کنید.
- سرعت را با نوع پارچه هماهنگ نمایید.
۶. ایجاد صدای غیرعادی در دستگاه
هر صدای غیرطبیعی را باید بهعنوان یک هشدار جدی در نظر گرفت.
علتهای احتمالی
- خرابی بلبرینگ
- کمبود گریس
- شل بودن اتصالات
- خرابی گیربکس
- همراستا نبودن شفتها
راهحل
بازرسی دورهای سیستم انتقال قدرت، روانکاری طبق برنامه و تعویض بهموقع قطعات فرسوده، بهترین روش جلوگیری از آسیبهای بزرگتر است.
۷. لغزش پارچه روی غلطک
دلایل
- آلودگی سطح غلطک
- فرسودگی روکش لاستیکی
- رطوبت زیاد
- فشار نامناسب غلطکها
راهحل
- تمیز کردن غلطکها
- تعویض روکش لاستیکی
- تنظیم فشار
- کنترل شرایط محیطی سالن تولید
برنامه سرویس دورهای دستگاه طاقهپیچی
اجرای یک برنامه نگهداری پیشگیرانه (PM) میتواند احتمال خرابی دستگاه را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
کارهای روزانه:
- تمیز کردن دستگاه
- بررسی سنسورها
- کنترل وضعیت پارچه
- بررسی صدای موتور
کارهای هفتگی:
- روانکاری قطعات متحرک
- بررسی تسمهها
- کنترل فشار غلطکها
- تست عملکرد سنسورها
کارهای ماهانه:
- بررسی گیربکس
- کالیبره کردن سنسورها
- تست سیستم برق
- کنترل عملکرد اینورتر
- بازبینی اتصالات مکانیکی
سوالات متداول
علت شل پیچیده شدن طاقه چیست؟
در بیشتر موارد، تنظیم نبودن کشش پارچه، خرابی سیستم کنترل تنشن یا فشار نامناسب غلطکها عامل اصلی این مشکل است.
چرا دستگاه طاقهپیچی پارچه را کج جمع میکند؟
این مشکل معمولاً به دلیل تنظیم نبودن سنسور هدایت پارچه، خرابی سیستم هدایت لبه یا نامیزان بودن شفتها ایجاد میشود.
هر چند وقت یکبار باید دستگاه سرویس شود؟
بازرسی روزانه، سرویس هفتگی و نگهداری کامل ماهانه، بهترین برنامه برای افزایش عمر دستگاه و جلوگیری از توقف خط تولید است.
جمعبندی
دستگاه طاقهپیچی نقش مهمی در کیفیت نهایی پارچه و بهرهوری خط تولید دارد. بیشتر خرابیهای این دستگاه، از جمله شل یا سفت پیچیده شدن طاقه، پارگی پارچه، چروک شدن، توقف ناگهانی و ایجاد صداهای غیرعادی، با سرویس منظم، تنظیم صحیح پارامترها و عیبیابی بهموقع قابل پیشگیری هستند. تدوین برنامه نگهداری پیشگیرانه و آموزش اپراتورها، علاوه بر کاهش هزینههای تعمیرات، باعث افزایش عمر مفید دستگاه و بهبود کیفیت محصول نهایی خواهد شد.